De weg naar een professionele fotograaf: tips, rolmodellen & werken

FIV: In tijden van internet en sociale media zijn fotografen onmisbaar en in bijna elke niche te vinden. Hoe bent u op uw vakgebied terechtgekomen? Is er een verhaal over hoe je fotograaf bent geworden?

Stefan: Ik noem mijn niche eenvoudige ambacht, fotografie. Niet iedereen is er goed in, hoewel het lijkt alsof de hele sociale media uit fotografen bestaat.
“Bobo – de jeugdvriend van mijn moeder” is mijn verhaal. We hadden thuis veel foto’s rondslingeren, één ervan was heel bijzonder – een zelfportret met dubbele belichting van mijn moeder en hem – dat was de eerste steen voor mijn fotografie.

FIV: Als fotograaf sta je heel vaak onder tijdsdruk of heb je haast. Welke tips kun je ons geven om je door dit alles heen te slaan?

Je kunt de klok niet terugdraaien! Meestal ga ik erg op in mijn werk en hou ik er niet van om onder druk gezet te worden. Het is beter om niet op de tijd te letten. En als er niet genoeg tijd is, is er nog een dag.

FIV: Uw foto’s lijken een bepaalde stijl te hebben. Heb je een rolmodel of waar haal je inspiratie uit? Wat wil je uitdrukken met je werk?

Gedachten, dromen, persoonlijkheden, fantasieën

Stefan: Mijn werken bestaan uit vele gedachten, dromen, persoonlijkheden, fantasieën en momenten, de uitdrukking is de foto zelf. Of je dat een “stijl” kunt noemen, weet ik niet.

FIV: Wat doe je precies in je werk en wat zijn de dingen waar je op moet letten? Zou je zeggen dat het werk eentonig kan worden? Wat maakt u enthousiast over uw werk en wat is uw recept tegen gebrek aan gedrevenheid?

Stefan: Mijn werken sluiten aan bij het raakvlak van de moderniteit, waarbij ik door de uitvinding van de fotografie en de confrontatie met deze techniek nieuwe mogelijkheden van voorstelling en wegen zoek en openleg.

Speciale aandacht: motieven en representatiemogelijkheden van surrealisme, abstractie, expressionisme en naturalisme, maar ook van de vroege fotografie en de terugkeer van de stomme cinema. Ondanks de zichtbare inspiratie en verwijzingen naar kunsthistorische modellen, zijn mijn werken niet louter herscheppingen of imitaties. Ik slaag er veeleer in de esthetiek op te pikken en over te brengen op actuele picturale thema’s. Daarbij wordt mijn beeldtaal gebruikt om te focussen op niveaus van de droom, het groteske en het onderbewuste. Op die manier worden ook temporele niveaus ingeschreven in mijn werken, die het verleden met het heden verbinden en door hun visionaire karakter fantasieën en visioenen stimuleren.

Of, om het in vereenvoudigde woorden te zeggen: “Geestelijke vrijheid is de lucht die ik inadem. Over het algemeen word ik beïnvloed door het leven, ik voel me een waarnemer en een visualist die houdt van eenvoud en tijd.” Beperking en stagnatie voelen ongelooflijk onnatuurlijk aan voor mij. Perfectie is heel belangrijk voor mij, en als ik het bereik, toon ik het onvolmaakte om het volmaakte te versterken, het kan helemaal niet eentonig worden.

FIV: Stefan zou je zeggen dat fotograaf zijn een normale baan is als alle andere of offer je als fotograaf ook wat van je vrije tijd op?

Stefan: Mijn vrije tijd is heel belangrijk voor mij, ik gebruik die bewust om na te denken, mijn batterijen op te laden en te voelen. Ik zou vrije tijd nooit opofferen, want het is een zeer belangrijk goed waar we allemaal meer waarde aan zouden moeten hechten, net als verveling!

FIV: Als je aan de toekomst denkt, waar zie je jezelf dan over 5 jaar? Wat zijn je plannen? Ik weet zeker dat je al wat projecten op stapel hebt staan.

Stefan: Om deze vraag afdoende te beantwoorden, heb ik waarschijnlijk 5 jaar nodig. Op dit moment werk ik aan een project genaamd “SMPH” dat uit veel verschillende series bestaat. Er zijn veel kunstenaars bij betrokken, het project leeft voort/met de tijd. Bovendien zijn er andere plannen, dus het antwoord volgt over 5 jaar…

FIV: Er zijn veel goede commerciële fotografen in bijna elke branche, hoe zou u zeggen dat uw werk zich onderscheidt van uw concurrentie?

Alles wat zij kunnen, kan ik beter

FIV: Een eigen zaak beginnen is altijd riskant en een grote stap. Waar haalde je het vertrouwen vandaan om deze stap te zetten? Kreeg je steun van iemand in het bijzonder?

Stefan: De aanmoediging komt van mijn moeder. De steun komt altijd van mijn vrouw.

FIV: We weten dat het werk van een fotograaf veel werk met zich meebrengt. Werkt u alleen of heeft u medewerkers of partners die u bij uw werk ondersteunen?

Stefan: In principe doe ik alles alleen, maar dit zou nooit mogelijk zijn zonder mijn helpers, assistenten, vrienden en familie.

FIV: Uw stijl is zeer artistiek. Je brengt elementen in je foto’s, zoals bloemen of schaduwspel. Hoe weet je hoe je het model wilt afbeelden, waar haal je je creativiteit vandaan?

Stefan: Veel elementen worden bewust gebruikt, andere ontstaan door vergissingen. Fouten brengen me vooruit.

FIV: Onder uw foto’s (soms zelfs in de foto) staan citaten. Wat associeer je met deze citaten? Of met andere woorden: Hoe bedenk je de titels van de fotoseries?

Stfean: De citaten/titels geven mijn persoonlijke gevoel weer, mijn gevoelens.

FIV: Als laatste, maar daarom niet minder belangrijk, zou ik heel graag willen weten wat tot nu toe uw grootste succes is geweest. Wat vond je ervan?

Stefan: Fotografie is mijn leven, het gebeurt nu en gisteren zijn herinneringen, mijn foto’s. Morgen zijn mijn gedachten en mijn dromen, ze zijn onzeker en vrij.

Meer over Stefan Milev:

• Stefan Milev: Instagram
• Stefan Milev: Website

Licht en schaduw voor driedimensionaal foto-effect

Licht ontvouwt zijn volledige voorstellingskracht intenser naarmate het feller op een voorwerp valt. Maar voorbij een bepaald punt van helderheid, zou het gewoon vormen en nuances opslokken. Schaduw is de belangrijke tegenhanger hiervan. Het houdt een objecteffect realistisch of verandert het in de vorm van scherpe of zwakke contrasten.

Een gezicht in portretfotografie krijgt zijn levendige uitstraling door het vaardige spel van licht en schaduw, de nodige diepte om de derde dimensie weer te geven ondanks een tweedimensionale opname. Architecturen kunnen groter lijken door de schaduw voor of achter hen, of ze kunnen schematisch opgaan in de omgeving van het beeld. Landschappen bij middaglicht lijken letterlijk uit elkaar te spatten van leven, terwijl ochtend- of avondopnamen de verstilling van dergelijke scenario’s vastleggen.

In principe kunnen licht, schaduwen, kleuren en contrasten technisch worden nabewerkt. Maar het driedimensionale fotografische effect ontstaat in de zin van de fotograaf alleen als hij reeds bij het maken van de foto probeert het optimum van het beschikbare licht in een artistiek voordelige verhouding tot de schaduw te brengen.

De belangrijkste lichtrichtingen in een oogopslag

De lichtintensiteit verandert enerzijds door de afstand tot het fotografische object en anderzijds door de richting van waaruit het op de vorm valt. Hierdoor verandert ook de richting van de schaduw, evenals de grootte en de intensiteit ervan. Dit zijn de belangrijkste lichtrichtingen voor fotografen om rekening mee te houden:

Sidelight

Dit is het licht dat van links en rechts rechtstreeks op het onderwerp valt of dat van één kant wordt versterkt. Bij het belichten kan de fotograaf het voorwerp in de door hem gewenste stand ten opzichte van het zijlicht plaatsen of zijn camerapositie aanpassen.

Grazend licht

Dit is ook zijlicht, maar in fotografisch jargon wordt het eerder extreem zijlicht genoemd. Schaduwlicht kan letterlijk delen van een vorm opslokken of ze een bijzonder scherp contrast geven.

Achtergrondverlichting

Van achter een onderwerp valt het licht rechtstreeks op de camera. De fotograaf werkt dus in de richting van het licht, een opnametechniek die professionals beginners meestal afraden. Maar als het vakkundig wordt gebruikt, kan het worden gebruikt om zijdelingse vormen van de rand van het object helder te benadrukken of juist te verzachten.

Achterlicht

Hier staat de fotograaf voor het licht en het valt in deze richting op het voorwerp. Juist, tegenlicht wordt ook wel voorlicht genoemd, omdat het de richting is van het licht vanuit de fotografische gezichtshoek.

De beste lichtomstandigheden voor fotobestemmingen

Tot zover de technische details van licht en zijn richtingen ten opzichte van een object. Welk licht in welke sterkte of zachtheid optimaal is, wordt niet alleen bepaald door het professionele oog, maar ook door de persoonlijke smaak van de fotograaf. Als de fotograaf dat op het moment van zijn fotodoel nog niet precies kan bepalen (of zichzelf speelruimte wil laten), helpt een belichtingsreeks om de beste lichtomstandigheden vast te leggen. Een goede digitale camera biedt automatisch voorinstellingen voor belichtingstijd, diafragma en scherpstelling. In plaats van een foto te maken onder exact dezelfde lichtomstandigheden, kunnen ook handmatige instellingen worden gebruikt om beeldreeksen met kleine afwijkingen te maken. Hoe complexer de lichtomstandigheden op dat moment zijn, hoe meer nuances door een belichtingsreeks kunnen worden vastgelegd. Later kunnen deze series worden geëvalueerd en kan, naar gelang van de smaak, de beste als eindfoto worden gepresenteerd. Zelfs tijdens de nabewerking kunnen belichtingsreeksen worden gebruikt om uit te proberen welke verhouding tussen licht en schaduw in de zin van de fotograaf de beste scherpte oplevert.

Stemming en contrast in licht- en schaduwfotografie

Atmosferische beelden worden het best laat in de middag gemaakt. Het licht lijkt warm en komt uit een al lage richting. Schaduwen worden langer en emotioneel aantrekkelijke opnamen kunnen worden gemaakt door van richting te veranderen – zelfs van surrealistische aard, en vaak zonder nabewerking. Tijdens de ochtenduren kan dit ook lukken, maar het daglicht is dan anders, eerder glinsterend en minder “vermoeid”. Dit zijn de uren die fotografen met een voorliefde voor architectuur kiezen om hun favoriete gebouwen in scherpe contrasten te dompelen, waardoor ze een opvallende aanblik krijgen. Grazend licht en zijlicht zijn nu optimaal voor bijzonder scherpe contourtekeningen. Ongeschikt voor spannende stemmingswisselingen en indrukwekkende contrasten is het middaguur. Op dit moment valt het helderste licht precies van boven, de schaduwen blijven kort, de belichtingsmogelijkheden realistisch maar onspectaculair. Het is gemakkelijker om portretten te maken met gebruikmaking van de lichtrichtingen dan om starre voorwerpen te fotograferen. Dit komt omdat niet de fotograaf en de lens, maar het voorwerp nu door zijn eigen beweging en draaiing in de beste lichtpositie kan worden gebracht. Zeker, het is een kwestie van smaak of een foto-object scherp wordt afgebeeld in een sterk contrast of bijna versmelt in een lichte omgeving. Om het optimale opnamepunt tussen deze twee uitersten te vinden, kan de licht- en schaduwfotograaf de voorkeur geven aan bepaalde uren van de dag en kleuren van het licht. Belichtingstracketing helpt om vervolgens uit deze benaderende selectie de beste weergave te kiezen.

Zacht licht en harde schaduwen

Stephan legt uit hoe je het beste kunt leren fotograferen met flitslicht:

Tips voor fotografen: lichtbronnen, lichtverspreiding, optiek