Plan en bereid je goed voor op het fotograferen van sterren

Bij het fotograferen van hemellichamen is er geen plaats voor spontaniteit – goede planning is hier geboden. De nachtelijke locatie moet zeer zorgvuldig worden gekozen. Er is een donker gebied nodig, ver weg van de halo’s en lichtvervuiling van grote steden. Hoe donkerder het gebied, hoe meer sterren er te zien zijn.

Je moet een mooie voorgrond zoeken als anker voor de foto’s. Geschikte voorgronden zijn onverlichte gebouwen, hekken, bomen, rotsformaties, meren, enz. Een interessante voorgrond geeft een foto een eigen karakter. Informatie over de plaatselijke weersomstandigheden is ook nuttig. Er is een heldere, wolkenvrije hemel nodig. Een hoge luchtvochtigheid is ook niet goed, omdat dit kan leiden tot onscherpe beelden. Fel maanlicht overschaduwt helaas veel sterren, dus idealiter moet voor de foto’s een tijdstip worden gekozen waarop de maan niet zichtbaar is aan de nachtelijke hemel.

Het zwerven van de sterren aan de nachtelijke hemel wordt grotendeels veroorzaakt door de rotatie van de aarde. Voor de beste resultaten moet de camera naar het noorden of zuidoosten worden gericht. De as van de aarde wijst precies naar Polaris (Poolster), zodat deze ‘s nachts niet van positie verandert. Terwijl hij altijd op dezelfde plaats staat, verplaatsen de andere sterren zich.

Je uitrusting voor sterrenfotografie zou er als volgt uit kunnen zien

Een DSLR-camera of een camera met manuele opnamemodus en volledig opgeladen batterijen zijn de basisvereisten voor geslaagde foto’s. Ook een stabiel statief, zelfs passerend wild kan trillingen veroorzaken. Een groothoeklens (10 tot 20 mm) geeft de beste resultaten. U kunt ook fotograferen met een langere brandpuntsafstand, maar het grote diafragma van de groothoeklens maakt veel lagere ISO-waarden en een indrukwekkende beeldbreedte mogelijk.

Als er een manier is om je camera te programmeren om op bepaalde tijdstippen foto’s te nemen, zou dat ideaal zijn. Anders zal een afstandsbediening helpen. Er zou genoeg ruimte op de geheugenkaart moeten zijn. De foto’s moeten worden opgeslagen in RAW-formaat om betere resultaten te krijgen bij de nabewerking. En vergeet koffie (of andere drankjes) en snacks niet, het wordt een lange nacht. Soms is een warme jas ook goed, want de nachten kunnen hier ook erg koud worden.

Heldere hemel: klaar om te gaan

Omdat het moeilijk kan zijn de apparatuur in volledige duisternis op te stellen, kan het beste bij het laatste daglicht worden begonnen. Plaats eerst de camera en het statief op de gewenste plaats. Richt de camera zo dat zoveel mogelijk sterren worden vastgelegd. Maak een paar opnamen van de voorgrond bij daglicht met verschillende ISO-instellingen voor de nabewerking. Zet de camera in de handmatige stand en selecteer de instelling voor continu fotograferen. Als u wilt dat de sterren puntvormig zijn, opent u het diafragma volledig en belicht u de sensor gedurende ongeveer 30 seconden.

Afhankelijk van of je de lucht lichter of donkerder wilt, moet je experimenteren met verschillende ISO-instellingen. Als het resultaat bevredigend is, slaat u de instellingen op. Met een belichtingstijd van één minuut is de beweging van de sterren aan de horizon al merkbaar. Als je de migratie van de sterren als een spoor aan de hemel wilt laten zien, moet je verschillende intervalopnamen maken. Het wordt pas echt spectaculair als de sporen van de sterren zich over de hele horizon uitstrekken. Hiervoor zijn vaak belichtingstijden tot 2 uur nodig. Ook hier zijn enkele experimentele opnamen aan te bevelen.

Conclusie: De perfecte zomernacht en goede apparatuur leveren droomachtige sterrenbeelden op

Met een doordachte planning, goede apparatuur en het juiste uitkijkpunt is het niet zo moeilijk om spectaculaire foto’s van de nachtelijke hemel te maken. Met gratis software zoals Startrails (Windows) of StarStax (Mac en Windows) kunnen de beelden bij de nabewerking aan elkaar worden geplakt om een grandioze opname te maken.

Wat je nodig hebt om waterdruppels te fotograferen

De gemakkelijkste manier om waterdruppels te fotograferen is buiten op een zonnige dag. Anders dan bij binnenopnamen, heb je buiten geen extra licht nodig. Uw uitrusting moet bestaan uit: DSLR-camera met macro- of telelens, een statief, afstandsbediening, kleurstof voor levensmiddelen, een medische injectiespuit (alternatief: diepvrieszakje met een gaatje), een grote kom gevuld met water en zonlicht. De volgende procedure wordt aanbevolen:

Stap 1

Plaats de kom in helder zonlicht, bij voorkeur op een tafel.

Stap 2

Vul de kom met water, ongeveer 3 cm waterdiepte is voldoende. Voeg een blauwe of andere voedselkleurstof toe tot het water de gewenste kleur heeft bereikt.

Stap 3

Zet de camera op het statief. Als u een macrolens gebruikt, bestaat het risico dat er waterspatten op de lens terechtkomen. Plaats in dat geval een doorzichtige folie tussen de kom en de camera. Als u een telelens gebruikt, kunt u die verder weg plaatsen, zodat dit niet nodig is. Het beste is om de foto handmatig scherp te stellen op het midden van het wateroppervlak en de instelling vast te zetten. De opnamehoek moet niet te steil zijn en de zon moet achter de camera staan.

Stap 4

Kies met een macrolens een sluitertijd van ten minste 1/4000 seconde bij een diafragma van f16 tot f20 om de nodige scherptediepte te krijgen. Als u een telelens gebruikt (bijvoorbeeld 100 mm), kunt u een diafragma van f2.8 proberen. De waarden zijn sterk afhankelijk van de individuele lichtomstandigheden, dus enkele proefopnamen zijn van essentieel belang.

Stap 5

Als u geen assistent hebt, wordt u geconfronteerd met de moeilijkheid om een druppel te maken met de spuit en bijna gelijktijdig op de afstandsbediening te drukken. Daarom gebruiken veel fotografen een diepvrieszak die boven de kom is bevestigd. Voorzien van een klein gaatje, zorgt deze zak voor een constante hoeveelheid waterdruppels, zodat u zich alleen zorgen hoeft te maken over de afstandsbediening. Het is belangrijk dat de druppel het water altijd op dezelfde plaats raakt. Hoe groter de valhoogte, hoe hoger de waterdruppels springen.

Stap 6

Maak een paar testopnamen en corrigeer de belichting of het diafragma. Daarna staat niets een paar indrukwekkende schoten meer in de weg. Als je in RAW-formaat fotografeert, heb je alle opties wat nabewerking betreft.

De opstelling is in principe hetzelfde voor binnenfotografie. Het enige verschil is dat je voor extra licht moet zorgen. Je kunt een lamp of een flitser gebruiken. Dit werkt heel goed als de lichtbron zich vóór het onderwerp bevindt en een reflector wordt gebruikt. Verminder het vermogen van de flitser tot de waterdruppels scherp zijn.

In de nabewerking kunt u proberen de ruis in het beeld te verminderen, en natuurlijk zal het juiste statief u helpen om ruis te voorkomen. U hebt ook de mogelijkheid om een andere kleurtemperatuur te kiezen en het beeld bij te snijden en uit te lijnen.

Alternatieven en andere technieken

Om de vloeistof langzamer te laten reageren, kunt u deze verdikken met een verdikkingsmiddel (bijvoorbeeld guargom). Hierdoor gaan de vormen van de druppels veel langer mee. Experimenten met verschillende waterverfsoorten of het gebruik van andere vloeistoffen zoals melk leveren vaak goede resultaten op. Interessante effecten kunnen ook worden bereikt met behulp van rook of gekleurde achtergronden (folies).

Conclusie: Eenvoudige trucs, geweldig resultaat

Het fotograferen van beelden die grotendeels voor het menselijk oog verborgen zijn, is altijd fascinerend. Zelfs met een relatief eenvoudige opstelling levert het fotograferen van waterdruppels altijd fantastische beelden op met veel dynamiek en esthetiek. Experimenteren met verschillende technieken leidt ook vaak tot verbazingwekkende beelden uit de wereld van de waterdruppels.

Het perfecte statief vinden

Er zijn honderden verschillende statieven op de markt, onderverdeeld in verschillende categorieën. Of u nu op zoek bent naar een bijzonder robuust statief of een wat lichter statief voor buitenfotografie, er is beslist het juiste statief voor u. Deze gids vertelt u precies waar u op moet letten en welke criteria u moet gebruiken om het ideale statief voor u te kiezen.

Gewicht

In de meeste gevallen moet een statief van de auto naar de plaats van gebruik worden gedragen, dus moet het toestel zo licht mogelijk zijn. Zelfs op reis moet worden gekozen voor de lichtere en meer draagbare optie. Er is ook een verschil tussen het gebruik van een kleine, lichte camera of een zware DSLR met een grote lens. Lichte reisstatieven zijn verkrijgbaar vanaf 800 gram, terwijl de grotere exemplaren meer dan 2 kg wegen. Monopods wegen ongeveer 650 gram.

Stabiliteit

Een hoog statiefgewicht betekent niet automatisch een goede stabiliteit. Idealiter kunt u van tevoren een statief testen. Hoe gedraagt het statief zich op een winderige dag? Begint het te trillen als iemand er tegenaan stoot? Statieven van carbon zijn minder gevoelig voor trillingen dan die van aluminium, en daarom trillen de foto’s niet zo snel.

Vergrendelen van de statiefpoten

Fabrikanten van statieven gebruiken verschillende mechanismen om de statiefpoten in bepaalde posities vast te zetten. Welk vergrendelingsmechanisme het meest geschikt is, heeft veel te maken met persoonlijke voorkeur. Een vergrendelingsmechanisme moet gemakkelijk te bedienen zijn en sterk genoeg om het gewicht van de camera en de lenzen te kunnen dragen. Het is niet raadzaam om goedkope plastic sloten te gebruiken, die snel breken en het hele camerastatief onbruikbaar maken.

Maximale hoogte

Uiteraard kunnen alle statieven in hoogte worden versteld door de statiefpoten uit te schuiven, maar ook de middenzuil. De maximale hoogte waarop een statief kan worden uitgeschoven, wordt voornamelijk bepaald door uw eigen lichaamslengte. Op volledige statiefhoogte moet u nog steeds comfortabel door de camera kunnen kijken. Lange mensen (1,85 of langer) hebben vaak moeite om een geschikt statief te vinden. Als de poten uit twee uitschuifbare elementen bestaan, is het statief in ingeschoven toestand waarschijnlijk groter dan wanneer het uit drie elementen bestaat.

Statiefkoppen

Statiefkoppen zijn een van de belangrijkste onderdelen van een camerastatief. Een betrouwbare statiefkop geeft de fotograaf absolute controle over zijn camera, dus dit onderdeel moet zeer zorgvuldig worden gekozen. Het belangrijkste onderscheid wordt gemaakt tussen driewegkoppen, reductiekoppen en kogelkoppen, alsmede tussen panoramakoppen en videokoppen.

Videokoppen zijn populair bij wildfotografen, maar ook in de sportfotografie en overal waar lange brandpuntsafstanden vereist zijn. Snelheid en precisie behoren tot de belangrijkste selectiecriteria. Fotografen kopen vaak eerst de statiefkop en kiezen dan het statief dat erbij hoort.

Eenpoot: het eenbenige statief

Compacte vormgeving, flexibiliteit en stabiliteit behoren tot de doorslaggevende criteria voor het gebruik van een monopod. Dergelijke toestellen zijn de perfecte metgezellen voor trektochten en reizen. Ze nemen niet alleen weinig plaats in, maar bieden ook voldoende steun en stabiliteit bij het fotograferen. Deze statieven zijn ook zeer populair bij sportfotografen, bij het gebruik van zware telelenzen en wanneer vaak van positie moet worden veranderd. Ambitieuze fotografen kunnen kiezen tussen compacte statieven voor kleine spiegelloze camera’s en stevige statieven voor middenformaat en zware DSLR-camera’s.

Behandeling van

Camerastatieven worden vooral gebruikt voor lange belichtingstijden om onscherpe beelden te voorkomen. Voor sluitertijden korter dan 1/60 seconde moet in het algemeen een statief worden gebruikt. Om te controleren of het statief waterpas staat, wordt vaak een kleine waterpas bevestigd. In uitgeschoven toestand moet het statief stevig op de grond staan en niet wiebelen. De hoogte kan worden gecorrigeerd via de middelste kolom.

Conclusie: Grootte en gewicht zijn de belangrijkste factoren bij het kiezen van een camerastatief.

Statieven moeten hoog genoeg zijn, zodat u op de maximale hoogte comfortabel door de camera kunt kijken zonder uw rug te buigen. Niets is erger dan de hele dag schieten met een gebogen rug. Maar hoe groter een statief is, hoe zwaarder het meestal is. Als fotograaf zult u meestal een compromis moeten sluiten tussen grootte en gewicht.

Welke camerastatieven zijn er?

Geen enkele ambitieuze fotograaf kan zonder een goed camerastatief. Statieven zijn onmisbare hulpmiddelen, vooral voor langere belichtingstijden, zoals bij vuurwerk of sterrenfotografie. Statieven worden zowel buitenshuis als binnenshuis gebruikt. Er zijn eenvoudige plastic statieven op de markt, die in het beste geval geschikt zijn voor lichte digitale camera’s, en stevige statieven van aluminium, carbon of hout voor zwaardere DSLR-camera’s en geavanceerdere eisen. Het is duidelijk dat het prijsniveau van de professionele statieven hoger ligt dan dat van het eenvoudige plastic alternatief.

In principe bestaat een camerastatief uit een statiefkop, een middenzuil met nivelleerinrichting en drie in lengte verstelbare poten. De statiefkop is een kogelkop of kantelkop waarop de camera wordt geschroefd. De noodzakelijke panning-, kantel- of kantelbewegingen kunnen gemakkelijk langs alle assen worden uitgevoerd. De eerste fotostatieven waren allemaal van hout, een ontwerp dat tegenwoordig om gewichtsredenen alleen nog bij studiocamera’s wordt aangetroffen.

In de meeste gevallen geven fotografen tegenwoordig de voorkeur aan statieven van aluminium of met koolstofvezel versterkte kunststof (carbon), die ondanks hun geringe gewicht toch voldoende stabiliteit hebben. De poten bestaan uit drie of vier segmenten die naar wens kunnen worden uit- en ingetrokken. Om de stabiliteit te waarborgen, gebruiken sommige fabrikanten vouwsluitingen, terwijl andere op draaisluitingen vertrouwen. Aan het uiteinde van de poten zitten rubberen voetjes waaruit vaak een metalen spike kan worden losgeschroefd.

Wanneer moet een statief worden gebruikt?

Zelfs wie geen fan is van regels moet in gedachten houden wanneer het zinvol is een statief te gebruiken. Een statief helpt om de camera stil te houden, wat vooral nuttig is bij lange brandpuntsafstanden en lange belichtingstijden. Als vuistregel geldt dat de gekozen sluitertijd in de noemer niet groter mag zijn dan de brandpuntsafstand van het objectief. U kunt hier een paar voorbeelden vinden:

Voorbeelden:

• Als de lens een brandpuntsafstand van 50 mm heeft, mag de sluitertijd niet korter zijn dan 1/60 seconde.
• Bij een brandpuntsafstand van 100 mm mag de sluitertijd niet korter zijn dan 1/125 seconde.
• Bij een brandpuntsafstand van 200 mm mag de brandpuntsafstand niet langzamer zijn dan 1/250 seconde.

Als de sluitertijd langer is dan de bovenstaande waarden, is het van essentieel belang een statief te gebruiken om scherpe opnamen te maken. Statieven zijn ook zeer nuttig voor landschapsfotografie om ervoor te zorgen dat de foto en het landschap dezelfde horizontale lijn hebben. Voor macrofotografie helpt een camerastatief om de lens scherp te stellen op kleine voorwerpen. Fotografen gebruiken ook graag een statief voor portretten wanneer zij meerdere mensen vanuit hetzelfde perspectief willen fotograferen.

Alternatieven: monopods en cameraklemmen

Monopods bestaan uit een enkele zuil van variabele lengte met een statiefschroef bovenaan. Een rubberen voet of spike zorgt voor een stevige stand. Monopods zijn nuttige hulpmiddelen die vaak worden gebruikt in combinatie met een camerastatief om zware telelenzen te stabiliseren.

Op de lange lenzen bevindt zich een statiefring waaraan met een schroef ook een monopod kan worden bevestigd. Voordelen van monopods zijn het lichte gewicht, de snelle opstelling en de goede transporteerbaarheid.

Cameraklemmen zijn meestal gemaakt van aluminium en zijn bedoeld om camera’s te bevestigen aan tafels, deuren of andere oppervlakken met een klemschroefdraad. Een balhoofd biedt de nodige bewegingsmogelijkheden. Cameraklemmen kunnen universeel worden gebruikt als alternatief voor een statief.

Conclusie: Lange belichtingstijd betekent statief

Camera statieven zijn er in ontelbare maten, uitvoeringen en toepassingen. Bij zware DSLR-camera’s moet rekening worden gehouden met voldoende stabiliteit en gewicht. Alternatieven zijn monopods of cameraklemmen.

Nachtfotografie vereist lange belichtingen en daarvoor is geschikt gereedschap nodig

Als je ‘s nachts voldoende licht op de sensor wilt krijgen om een correct (of in jouw zin) belichte foto te krijgen, heb je een navenant lange belichtingstijd nodig. s Nachts zijn we snel in het bereik van enkele seconden. Je kunt de camera niet zo lang stil houden, dus heb je een statief nodig. Op sommige advieswebsites kunt u lezen dat een statief niet per se duur hoeft te zijn.

Laat dat je niet afschrikken! Koop een fatsoenlijk statief dat echt goed is. Je zult er een paar honderd dollar in moeten investeren. Een slecht (goedkoop) statief is gewoon een ergernis die niemand nodig heeft. Als u met een statief fotografeert, is het raadzaam de beeldstabilisator uit te schakelen. Ten eerste heb je het niet echt nodig met een statief en ten tweede genereert het een lichte onscherpte.

Het is ook een voordeel om een ontspanner op afstand aan te schaffen of als alternatief de timer te gebruiken. Want zelfs als u de camera aanraakt om de ontspanknop in te drukken, kan dit tot cameratrilling leiden. Dit kan niet gebeuren met een ontspanner op afstand, timer of smartphone app. Als u de timer wilt gebruiken, kies dan indien mogelijk de 10-seconden optie. Tegen die tijd zal de camera weer tot rust zijn gekomen nadat u op de ontspanknop hebt gedrukt. Om het zekere voor het onzekere te nemen, moet u ook de spiegelvergrendeling gebruiken. Zelfs een kantelende spiegel veroorzaakt trillingen in de camera die kunnen leiden tot onscherpte.

Nachtfotografie: lamp, ontspanner met afstandsbediening, spiegelvergrendeling en een zaklamp

Natuurlijk kunt u de belichtingstijd in de handmatige modus op de camera instellen, maar slechts tot een bepaalde tijd. Voor alles daarbuiten is er de gloeilampmodus. In deze modus start de camera de belichting nadat u de ontspanknop of de ontspanknop op afstand hebt ingedrukt en stopt deze pas nadat u de ontspanknop hebt losgelaten. Op deze manier kun je theoretisch de hele nacht belichten. Een lange belichtingstijd brengt een grotere hoeveelheid gegevens met zich mee, zodat het raadzaam is een geheugenkaart te gebruiken die zo snel mogelijk is en de hoeveelheid gegevens goed en snel kan verwerken.

Als u ‘s nachts fotografeert, moet u de ISO-waarde zo laag mogelijk houden, net als overdag, om hinderlijke ruis te voorkomen. Dit komt omdat lawaai zich meestal voordoet op zwarte oppervlakken, waarvan er ‘s nachts veel zijn.

s Nachts scherpstellen is moeilijk of onmogelijk omdat de camera niets kan zien. Afhankelijk van het onderwerp kunt u helpen met een zaklamp, maar het beste is waarschijnlijk om handmatig scherp te stellen. Om de beeldkwaliteit ‘s nachts (maar ook overdag) te controleren, kunt u het histogram raadplegen dat uw camera bij elke foto levert. Daar kunt u zien of hij overbelicht of onderbelicht is. Hetzelfde geldt voor het gebruik van het diafragma ‘s nachts als overdag. Een grotere diafragmawaarde zorgt voor meer scherptediepte. Het hangt van jou af wat je wilt hebben.

Conclusie: fantastische nachtopnamen dankzij kleine hulpmiddelen

De nacht biedt tal van mooie motieven. Bewegende lichten, sterren, de maan. Maar ook verlichte gebouwen zoals kerken of kastelen steken uitstekend af tegen de nachtelijke hemel en kunnen een majestueus schouwspel bieden. Voor nachtfotografie heb je een paar extra hulpmiddelen nodig, zoals een statief en een afstandsontspanner. Maar in ruil daarvoor, opent het een extra dimensie van fotografie. Het is het waard!

Omgaan met een lange belichtingstijd – Vooral aantrekkelijk voor nachtopnamen

U hebt toch zeker al eens een foto genomen zonder flits en statief: één keer hield u de camera niet in een rustpositie terwijl u de foto nam en het gebeurde. Je foto is wazig. Een dergelijk onscherp beeld is het resultaat van een te lange belichtingstijd vanuit een staande positie, veroorzaakt door een ongunstige lichtinval zoals in de schemering. Als u daarentegen de automatische stand instelt, probeert uw toestel eerst te compenseren door het diafragma te openen of de ISO-waarde te verhogen.

Als dit niet genoeg is om de opname perfect te belichten, zal de sluitertijd langer worden en zal onscherpte optreden. De sluitertijd waarbij u niet meer vanuit stilstand moet fotograferen, hangt af van het beschikbare licht, de gebruikte brandpuntsafstand, hoe stabiel u de camera houdt en het gebruik van een beeldstabilisator op de cameralens. U kunt echter de reeds genoemde waarde van 1/60 sec. als limiet instellen. Waarden van 1/50 sec. of 1/30 sec. liggen al in het kritische bereik. Probeer het gewoon uit met de tijdinstelling van je camera.

Maar waar kan een lange sluitertijd goed voor zijn? Het is goed voor veel! Correct gebruikt, biedt het u een aantal interessante gebruiksmogelijkheden. Uitgerust met een statief en een afstandsontspanner kunt u ‘s nachts perfecte opnamen maken van stadspanorama’s.

Goede belichting door fotografie met een statief

Op dergelijke foto’s vervagen de koplampen van de auto’s dankzij de gepast lange belichtingstijd. Het opnameapparaat moet stevig op het statief worden geplaatst en met een draadloze ontspanner worden bediend. Een langere belichtingstijd is onontbeerlijk om de speciale sfeer van het licht vast te leggen. Je kunt bewegingen van de motieven in de foto werpen door een langere belichtingstijd te gebruiken. Denk aan foto’s met watervallen, waarbij het water als een waas verschijnt. Of haastige voetgangers die vanaf een bepaalde belichtingstijd spookachtig vervagen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden voor u. Natuurlijk zijn er geen grenzen aan uw plezier in experimenteren en creativiteit. Probeer verschillende dingen uit om je eigen intensieve gevoel ervoor te krijgen.

Omgaan met een korte belichtingstijd – Vooral interessant bij sportfotografie

De omgang met een korte belichtingstijd is vrij ongecompliceerd in tegenstelling tot een lange (als er maar genoeg licht is). Cameratrilling is volledig uitgesloten. Korte tot zeer korte sluitertijden worden bij sportfotografie gebruikt om beweging in het beeld te laten rusten. Dit opent voor de fotograaf een scala aan creatieve mogelijkheden om het beeld vorm te geven. Vooral met zeer korte sluitertijden kunnen momenten worden vastgelegd die met het oog alleen niet kunnen worden waargenomen. Met genoeg licht kun je alles bevriezen wat vliegt of piept. Veel plezier met het zoeken naar motieven!